Enterprise Architect ad interim bij Logius

Rogier van Dam

Adviseur bij Vellekoop & Meesters
Rogier draagt als Enterprise Architect bij aan het creëren van samenhang binnen Logius vanuit een overkoepelende visie. Zijn hoofddoelen zijn het opstellen van een Enterprise Architectuur en het onderhouden van de roadmap voor toekomstige architectuur ontwikkelingen. Daarnaast wordt Rogier vaak betrokken bij diverse portfolio vraagstukken en wordt hij vanuit zijn rol gevraagd om input te geven over beleidsonderwerpen. Bijvoorbeeld hoe het verder moet met de Berichtenbox burgers. “Dat zijn leuke dingen om te doen. Het zijn interim klussen waar je snel de inhoud eigen moet maken om gedegen adviezen te kunnen geven.”

Logius als (on)zichtbare dienstverlener

Logius maakt bouwstenen voor digitale dienstverlening door de overheid aan burgers en bedrijven. Echter, een burger of bedrijf doet zelden zaken met Logius. Zij hebben te maken met een dienstverleningsproces van de Belastingdienst, het UWV of de Kamer van Koophandel. De bouwstenen vormen slechts een stukje van de keten. Het bekendste voorbeeld van zo’n bouwsteen is DigiD.

Volgens Rogier is dat juist een uitdaging. “Ik vraag mij vaak af; hoe gaan we het voor de eindgebruiker beter maken? Logius beheert Mijnoverheid.nl, waar men met DigiD kan inloggen en vervolgens doorgelinkt kan worden naar vele portalen voor toegang tot verschillende gegevens. Hoe sta ik als burger in de GBA? Hoeveel pensioen heb ik opgebouwd? Op deze manier draagt Logius bij aan de toegankelijkheid en beveiliging van gegevens van burgers en bedrijven.

Logius heeft verder weinig eigen dienstverleningsprocessen en beheert weinig gegevens, buiten de toegangsprofielen en inlogcodes. Wel zorgen de stelsels, standaarden en bouwstenen van Logius ervoor dat overheidsorganisaties uniformer kunnen werken. De komende tijd wordt onder andere gewerkt aan DigiD-machtigen in de zorg. Voor ouders of mantelzorgers is het dan mogelijk om voor specifieke onderwerpen de gegevens van de betrokkene in te zien en zorgzaken voor hem of haar te regelen.

SAFe bij Logius

Om sneller te kunnen inspelen op veranderingen in de samenleving heeft Logius een Agile werkwijze geïmplementeerd: wendbaar werken en kortcyclisch waarde toevoegen voor de gebruiker. Het Scaled Agile Framework (SAFe) is het raamwerk wat helpt om binnen een grote organisatie toch overzicht te houden op de zelfstandig opererende teams. Logius heeft deze aanpak op maat gemaakt en gedoopt tot ‘SAFe bij Logius’ (verwijzing: https://www.logius.nl/onze-organisatie/safe-bij-logius). Dit is een aanpak waarin stakeholders op elk niveau worden betrokken: portfolio, programma en team-niveau en waarbij de organisatie is ingericht door middel van productiehuizen en ‘treinen’. Naast de productiehuizen, waarin de productontwikkeling plaatsvindt, is er een directie strategie en regie.

De afdeling portfolio-ontwikkeling, waar Rogier deel van uitmaakt, houdt zich bezig vragen als: hoe willen mensen en organisaties zaken digitaal regelen met de overheid? Hoe combineren we wensen uit de samenleving met nieuwe techniek? Welke investeringen horen daarbij, in welke volgorde en in welk tempo? Hoe krijgen we dat georganiseerd en hoe houden we iedereen betrokken (governance)?

Verbinden en hergebruiken

De uitdaging vanuit het portfoliomanagement bij Logius is om verbinding aan te brengen. Logius beheert 26 voorzieningen, zoals DigiD en MijnOverheid, met elk een eigen werkwijze, financiering en opdrachtgever. Er wordt geprobeerd centraal regie te voeren op de ontwikkeling. “Heeft een team een service ontwikkeld voor het sturen van een sms, dan is het zonde als elke andere voorziening datzelfde wiel uitvindt”. Daar wordt de gehele dienstverlening goedkoper van. Onze taak is het dan ook om een visie neer te zetten, die samenwerking en hergebruik stimuleert.

Enterprise architect: het schaap met 5 poten

Als Enterprise Architect moet je openingen kunnen creëren en technisch-inhoudelijk én bestuurlijk kunnen meepraten. Of zoals Rogier het noemt: ‘van bit tot boardroom’ kunnen werken. “De ene dag bezoek je de secretaris-generaal om een bestuurlijk vraagstuk te bespreken. De volgende dag denk ik samen met de architecten na over welke techniek het beste gebruikt kan worden in de private cloud, dan weer ga je door naar een meeting met de communicatie-medewerker over de productnaam van een nieuwe dienst.” Gedurende de afgelopen maanden heeft Rogier zichzelf met name ontwikkeld op de interactie tussen ministerie en de top van uitvoeringsorganisaties. Hoe je materie voor bestuurders helder inzichtelijk kan maken en deze breed af kan stemmen.
“Ik heb in deze opdracht door kunnen ontwikkelen om de materie voor besluitvorming terug te brengen tot vijf slides. Eerder deed ik dat vaak met adviesrapporten of technische tekeningen, maar daar red je het niet mee aan de bestuurstafel.”

Impact op lange termijn

Rogier typeert de Enterprise Architect als een functie met een lange adem. “Als enterprise architect zet je vanuit een visie kaders uit die helpen ontwikkelingen te beheersen. Met die kaders gaan anderen aan de slag bij de inrichting van processen en systemen. Dat leidt soms al op korte termijn tot resultaten, maar ik denk dat het effect van mijn werk pas goed over meer dan een jaar zichtbaar is. Als Logius verschillende services goed heeft ingericht en onderling gedeeld heeft, dan zal het effect zichtbaar zijn in de kosten(besparing). Ook is het waardevol om projecten de goede dingen te laten doen, maar ook daarvan zie je de echte winst pas op lange termijn”.