Project 13 wekenecho
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Jesse Dijkman

Adviseur bij Vellekoop & Meesters
Binnen het Rijksinstituut Volksgezondheid en Milieu (RIVM) werkt Jesse als projectleider en businessanalist bij het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (RIVM-CvB). Het RIVM-CvB heeft de regie en coördinatie over de landelijke bevolkingsonderzoeken en screeningen. Een van de screeningen is de prenatale screening op down-, edwards- en patausyndroom en het Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO, ook wel: 20 wekenecho). Deze richt zich op het ontdekken van diverse syndromen en ernstige afwijkingen bij een kind tijdens de zwangerschap. Voor dit screeningsprogramma werkt Jesse aan de financiering van de 13 wekenecho.

Wat is de 13 wekenecho?

Op dit moment kunnen vrouwen tijdens de zwangerschap kiezen voor een 20 wekenecho. Dat is een medisch onderzoek, waarbij gekeken wordt of een kind lichamelijke afwijkingen heeft. Veel van de ernstige afwijkingen zijn echter al eerder in de zwangerschap op te sporen. Daarom pleitte de Gezondheidsraad in 2016 voor een landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de opname van een echo rond de 12-14 weken zwangerschap: de ‘13 wekenecho’. De 13 wekenecho start naar verwachting per 1 september 2021 in onderzoekssetting. Dat betekent dat alle zwangeren vanaf dan kunnen kiezen voor een extra echo bij 13 weken zwangerschap.
Als zij daarvoor kiezen, nemen zij ook deel aan een wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van deze echo. Daarbij wordt onder meer onderzocht: hoeveel afwijkingen kunnen worden opgespoord? Hoe vaak is er sprake van ‘vals alarm’? En wat zijn de ervaringen van zorgverleners en aanstaande ouders met deze echo?

Wat houdt het project ‘financiering 13 wekenecho’ precies in?

De 13 wekenecho moet natuurlijk ook betaald worden. De 20 wekenecho wordt nu betaald vanuit het basispakket van de zorgverzekering. Voor de 13 wekenecho is besloten dat die vanuit de rijksbegroting gefinancierd moet worden. De acht Regionale Centra voor Prenatale Screening zijn verantwoordelijk voor de regionale kwaliteitsborging, de uitvoering en deskundigheidsbevordering. Zij zullen tevens de uitbetaling van de 13 wekenecho aan de echocentra voor hun rekening nemen. Omdat dit een nieuwe taak en financieringsstroom betreft, is een project gestart om een uniform financieringsproces voor de 13 wekenecho uit te werken, inclusief de daarvoor benodigde ICT-ondersteuning. Daarvoor sta ik als projectleider/businessanalist aan de lat.

Hoe heb je dat aangepakt?

In de eerste plaats heb ik gekeken hoe de financiering voor de 20 wekenecho in elkaar zit. Dat geeft zicht op bestaande knelpunten, maar ook op de herbruikbaarheid van bestaande processen en ICT-systemen. Op basis daarvan heb ik enkele scenario’s uitgewerkt voor de financiering van de 13 wekenecho. Er is gekozen om een financieringsmodule te ontwikkelen in Peridos, het Perinatologisch Dossier voor de screening. Dit is de landelijke database, waarin de gegevens over de prenatale screening worden vastgelegd.

Vervolgens ben ik aan de slag gegaan om een gedetailleerd financieringsproces uit te werken dat rekening houdt met kwaliteitsafspraken rondom de screening én zo veel mogelijk hergebruik maakt van bestaande registraties. In nauwe samenwerking met de betrokken partijen heb ik een proces uitgewerkt, waarbij de uitslaggegevens van de 13 wekenecho door Peridos automatisch worden omgezet in een declaratie. Die declaratie mondt vervolgens uit – mits aan de voorwaarden voor betaling is voldaan – in een betaling die het Regionaal Centrum voor Prenatale Screening voldoet aan het echocentrum.

Wat zijn de uitdagingen binnen dit project?

De hoeveelheid en verscheidenheid van organisaties die betrokken zijn bij de financiering van de 13 wekenecho is groot. De uitdaging bij de analyse was daarom met name het op één lijn krijgen van de werkwijzen van de verschillende organisaties. Ook het uitwerken van kwaliteitscontroles en uitzonderingssituaties, zoals het crediteren van betalingen, was een flinke klus.

Waar ben je het meest trots op?

Bij het uitwerken van het financieringsproces heb ik een aantal verbeterslagen gemaakt in de uniformering van werkwijzen én controles op kwaliteit. Met als resultaat dat er een financieringsproces staat dat straks grote hoeveelheden betalingen aankan (naar schatting 150.000 13 wekenecho’s per jaar; kosten ca. € 16,7 mln.), voorziet in uitzonderingssituaties en tevens bijdraagt aan de kwaliteit van de screening.