Logius staat in het hart van de digitale overheid. Met zo’n 1.100 medewerkers ontwikkelt en beheert de organisatie generieke digitale diensten en standaarden waar de hele overheid op vertrouwt. Denk aan DigiD, MijnOverheid en de Berichtenbox. Voorzieningen die alleen werken als techniek, organisatie en bestuur samenkomen.
Een paar jaar geleden stond Logius voor een belangrijke vraag. Hoe houden we overzicht en samenhang, terwijl de organisatie groeit, wendbaarder wil werken en de buitenwereld steeds complexer wordt? Dat was het moment waarop Rogier van Dam, adviseur en partner bij Vellekoop & Meesters, werd gevraagd.
Van losse oplossingen naar samenhang
“Eigenlijk was er nog helemaal geen sprake van Enterprise Architectuur,” vertelt Guido Gihaux, directeur Strategie en Regie bij Logius. “Voorzieningen stonden op zichzelf. Iedereen deed het naar eer en geweten op zijn eigen manier. Dat werkte, tot het niet meer werkte.”
Logius stapte over op SAFe Agile. Teams kregen meer autonomie. Dat vroeg om snelheid en flexibiliteit. Maar ook om kaders én verbinding. “Je wilt zelfstandige teams,” vult Arjan van der Smeede, Enterprise Architect bij Logius, aan. “Maar je wilt ook één gezamenlijk beeld. Eén architectuur die richting geeft.” Rogier startte in een kwartiermakersrol. Niet met dikke rapporten. Wel met vragen. Waar schuurt het? Waar zit overlap? En waar missen we samenhang – intern én met de buitenwereld?
Architectuur als verbindende kracht
Rogier bracht overzicht en rust. Hij werkte aan een integrale strategische roadmap en besprak deze met alle bestuurlijke lagen. Geen statisch plan, maar een richtinggevend beeld dat meebewoog met veranderingen. “Oplossingsgericht,” noemt Guido het. “Ook als de wereld veranderde, veranderde de roadmap mee.”
Belangrijker nog was de manier waarop. Geen ‘gij zult’. Geen ivoren toren. “Een community voor architectuur was er nog niet. Alleen regels opleggen zonder duiding werkt in de praktijk niet,” zegt Guido. “Rogier zoekt altijd de samenwerking. Hij verbindt bestuurlijke vragen met technische realiteit.”
Samen met een collega van Logius richtte Rogier de Logius Design Authority op. Een vaste plek waar enterprise-, domein- en systeemarchitecten samenkwamen, inclusief de leads op user experience, informatiebeveiliging en privacy. Om keuzes te bespreken. En om elkaar te begrijpen. Zo bleef architectuur in beweging en in verbinding. En kwam het bestuurlijke – en technische perspectief bij elkaar.
Complexiteit begrijpelijk maken
Rogier schakelde makkelijk tussen de verschillende tafels. Bestuurlijk. Organisatorisch. Technisch. “Hij sprak de taal van bestuurders,” vertelt Arjan. “En hij kon complexe materie eenvoudig maken.”
Een simpel voorbeeld bleef hangen: een roadmap gevisualiseerd met stoplichten. Groen, oranje, rood. Iedereen begreep het meteen. “Het klinkt simpel,” zegt Guido, “maar ineens had iedereen het over die stoplichten.”
Die kracht kwam ook van pas bij urgente vraagstukken. Zoals tijdens de coronaperiode, toen Logius meedacht over de CoronaCheck-app.
“Iedereen heeft dan een mening,” zegt Guido. “De kunst is niet om zelf besluiten te nemen, maar om inzichtelijk te maken wat keuzes betekenen. Oorzaak en gevolg. Zodat bestuurders goed kunnen kiezen.” Dat deed Rogier: rustig, objectief en altijd richting een oplossing.
Meer dan een rol
Bij Logius werd de waarde van enterprise architectuur zichtbaar. Niet als functie. Maar als manier van werken. “Het gaat niet om het label,” zegt Guido. “Het gaat om helpen. Organisatievraagstukken, portfoliovraagstukken, technische keuzes – het hangt allemaal samen.”
Rogier creëerde overzicht. Coördineerde domeinarchitecten. En fungeerde als strategisch adviseur. “Hij wist zich te verplaatsen in de belevingswereld van degene die het besluit moest nemen,” zegt Arjan. “Dat is cruciaal.”
Wat bleef het meest bij?
“Het verbindende karakter,” zegt Guido zonder twijfel. “En het oplossingsdenken. Voor vrijwel ieder vraagstuk kon je bij Rogier terecht.” Arjan herkent dat. “Hij speelde een centrale rol in strategie en regie. En hij kende de organisatie door en door.”
Zijn advies aan andere organisaties is helder: “Neem een Enterprise Architect. Zeker als je groter wordt. Dat voorkomt dat iedereen zijn eigen oplossingen blijft bedenken.” Bij Logius liet Rogier zien wat de waarde is van een goede Enterprise Architect kan zijn: niet sturen vanaf de zijlijn maar midden in de organisatie. Altijd in verbinding.
Vellekoop & Meesters – altijd scherp in architectuur
Midden in de organisatie. Zo kijken wij vanuit Vellekoop & Meesters naar architectuur. Niet als een blauwdruk. Niet als een rapport dat in de la verdwijnt. Maar als een middel om samenhang te creëren in complexe organisaties. Een instrument dat je toepast om beleid, uitvoering en techniek met elkaar te verbinden.
Onze adviseurs staan midden in de organisatie. Ze bewegen mee met veranderingen, maar verliezen het geheel niet uit het oog. Ze stellen vragen, maken keuzes inzichtelijk en blijven betrokken tot het werkt.
Zo bijten we ons vast in ingewikkelde puzzels. En laten we pas los als alle stukjes gelegd zijn. Altijd scherp.